आकलन उतारा /परिच्छेद क्रमांक ४

  उतारा 

परिच्छेद क्रमांक ४

दोन राज्ये परस्परांना लागून होती. एक राजा समाधानी होता. त्याची प्रजा सुखी होती. दुसरा राजा मात्र शेजारील राजा कधी मरेल. व त्याचे राज्य आपण कसे बळकावू याची वाट पाहत होता. त्याने दूत पाठवला. दूताने औपचारिक भेट घेऊन नंतर राजाला त्याच्या दीर्घायुष्याचे रहस्य विचारले. राजा हसत बोलला, “ तुमच्या राज्यात १०० वर्ष जुना वटवृक्ष आहे. तो जेव्हा निर्जीव होईल. तेव्हा तू मला भेट. मी माझ्या दिर्घ आयुष्याचे रहस्य सांगेन." दूताने माघारी येऊन राजाला निरोप सांगितला. तेव्हा पासून दुसऱ्या राज्याचा राजा तो वृक्ष केव्हा निर्जीव होईल. व त्याला त्या राजाच्या आयुष्याचे रहस्य समजेल असे त्या राजाला झाले. तो वृक्ष मेला. व दूत दुसऱ्या राजाकडे ते रहस्य जाणून घेण्यासाठी गेला. तेव्हा तो राजा म्हणाला, “बघ, एवढा प्राचीन वृक्ष ! पण तुझ्या राजाच्या वाईट इच्छेने काही दिवसातच जळून गेला. त्याच प्रमाणे प्रजा जर असंतुष्ट असेल तर राजाचे आयुष्य आपोआपच घटू लागते.”

प्रश्न :

१) दुसरा राजा वाट पाहू लागला. –

१) पहिल्या राजाची. २) राजदूताच्या निरोपाची. ३) वृक्षाच्या अमरत्वची. ४) पहिल्या राजाच्या मृत्यूची.

२) वटवृक्ष जिवंत राहू शकतो. –

१) फक्त शंभर वर्षे, २) शंभर वर्षापेक्षाही जास्त काळ, ३) राजाची मर्जी असे पर्यंत, ४) फक्त दहा वर्षे.

३) राजच्या दीर्घ आयुष्याचे रहस्य होते. –

१) वटवृक्षात राजाचे प्राण होते.,२) संजीवनी मंत्र त्यास येत होता. ३) वटवृक्षाच्या मुळ्या तो खात असावा.४) राजाची समाधानी वृत्ती व त्याचे प्रजेवरील प्रेम.

४) वटवृक्ष जळून गेला कारण –

१) राजाने त्याच्या मुळांना आग लावली. २) राजाची त्याकडे पाहण्याची वाईट दृष्टी.३) दूताने वटवृक्षावर विष प्रयोग केला. ४) वटवृक्ष केवळ शंभर वर्षे जगू शकतो.

५) उताऱ्यास योग्य शीर्षक द्या. –

१)वटवृक्षाचे अमरत्व,२) दोन राजे व वटवृक्ष.३) सदिच्छा, ४) दोन राज्ये.

उत्तरे : १) 4 , २) 2 , ३) 4 , ४) 2 , ५) 2 .